۴
عاليه سادات رفعت حقيقي:

معرفي گیاهان مقاوم به گرما و مناسب برای ایجاد فضای سبز در اقلیم گرم و خشک

 
تاریخ انتشار : شنبه ۷ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۱۹:۰۱
Share/Save/Bookmark
 
عاليه سادات رفعت حقيقي كارشناس ارشد باغباني-گياهان دارويي عضو انجمن دوستداران محيط زيست لارستان
معرفي گیاهان مقاوم به گرما و مناسب برای ایجاد فضای سبز در اقلیم گرم و خشک
 
صحبت نو : با نزدیک شدن به 15 اسفند و روز درختکاری معرفی گیاهان متناسب با اقلیم شهرستان در راستای حفظ و مصرف بهینه از منابع آبی، خاکی و خورشیدی در ایجاد فضای سبز شهری ، منازل و  پیاده روها بسیار حائز اهمیت می باشد.
مسلماً براي تعيين گونه هاي گياهي براي كشت در فضاي سبز هر منطقه متناسب با تمام شرايط ميكروكليمائي و زراعي آن منطقه و با توجه به مقاومت گياهان نسبت به عوامل نامساعد تصميم گيري مي شود و با توجه به تنوع شرايط زراعي و به خصوص كيفيت و كميت آب و خاك در مناطق مختلف شهر اين مقوله بايد لحاظ شود.
شهرستان لارستان با توجه به قرار داشتن در اقلیم گرم و خشک دارای رطوبت هوای کم و میزان بارندگی محدودی می باشد. لذا ایجاد سـایه بر روی پنجره ها، بهره گیری از انرژی خورشیدی و جلوگیری از اتلاف حرارت ایجاد شده در ساختمان در مواقع سرد سال از جمله موارد قابل توجه در این منطقه می باشد.
در چنین اقلیمی باید در طراحی محوطه دقت کافی بعمل آید زیرا درختها و بوته ها از طریق تبخـیر باعث خنکی هوا شده و در نتیجه به نشست گرد و خاک و ایجاد سایه کمک می نمایند و سبب ایجاد مناظر مطلوب و آسایش روانی می شوند .
تابش زیاد خورشید در این مناطق به اهمیت و ایجاد سایه برای استفاده از حیاط در طول روز می افزاید.
درختکاری در اقلیم گرم و خشک به وجود آب محدود شده است. در هر صورت گیاهکاری در فضاهای محصور مفیدتر است تا در فضای باز، درختهای همیشه سبز، بوته ها، انجیر، گیاهان خزنده و بالارونده و چند نمونه از علفها را می توان مورد استفاده قرار داد.
گیاهکاری می تواند تضاد دلپذیری در پیاده رو ایجاد کند حتی گیاهانی که در گلدان کاشته می شوند می توانند نقش مهمی ایفاء نمایند. نگهداری چمن در این اقلیم مشکل است. گیاهان بالا رونده ارزشمندترین گیاهانند، چون محوطه سبز وسیعی را برای چشم انداز ایجاد می کنند.
در مناظر شهری مناطق خشك و نیمه خشك، باید از گیاهانی استفاده كرد كـه با آب و هوای خشك، سازگاری داشته باشند. گریز از خشكی، فرصتی برای انتخاب گیاهانی به وجود می آورد كـه بـا شـرایط بومی سازگارتر و قادر به رشد و شكوفایی اند؛ در شرایطی كه سایر گیاهان مناظر شهری، چنین نیستند. ما از مناظری كه بازتاب محیط اطراف باشند، بیشتر لذت میبریم، تا مناظری با ساختار غیربومی؛ كه اغلب استقرار و نگهداری آنها، مـستلزم تـلاش بـسیار اسـت.
تنوع رنگ، بافت و تراكم برگها و نیز، نوع كاشت گیاهان خشكی زی، بسیار گسترده است.
برخی مانند: گیاه مورد، برگهای كوچكی دارند كه بافت ظریفی را به وجود می آورند. برخی دیگر، نظیر: مریم گلی، برگهای خاكستری یا نقره ای دارند.
برخی دیگر، مثل: یوكا، تیغه ها یا خارهایی دارند كه ظاهری خشك به آنها میدهد. برخی، مانند: اسطوخدوس، برگهای معطـر دارنـد. بـرای مثـال، كـاج و سروهای خمره ای، با آبیاری كم، یك محل كاشت عالی به وجود میآورند.
گیاهان خشكی زی، برای كاشت انبوه در كناره های شیبدار، به ویژه منـاطق گـرم جنوب ، بسیار مناسب هستند.
بهترین محـل برای كاشت درختان و درختچه ها بسترها یی جدا از چمن است، مگر آن كه چمن نیز، از نوع كم آب باشد یا درآن، از گیاهان پوششی مقاوم به خشكی استفاده شده باشد
. باید قبل از كاشت، به نوع خاك، زهكشی و موقعیت محل كاشت، توجه كامل شـود. هـریك از این عوامل، اثرات بلند مدتی در روند مقاومت گیاهان نسبت به خشكسالی خواهند داشت.
علاوه بر نخل و ابریشم که سابقه ای دیرینه در  ایجاد فضای سبز این منطقه دارد و از نمادهای لارستان        می باشد برخی دیگر از گیاهان مناسب با اقلیم منطقه به شرح ذیل معرفی می گردد.
  • گیاهان یکساله و چندساله مقاوم به گرما
1 - شاه پسند  (Lantana)
2 - ختمی  (Hibiscus)
3 - ناز یا خرفه ( ( (Portulaca (Moss Rose)
4 - شیشه شور  (Bottlebrush)
5 - گل جعفری  (Marigold)
6 - گل میمون  (Angelonia)
7 - شمعدانی  ( Geranium )
8 - اختر  (Canna)
9 - تکوما  (Tecoma)
10 - تاج خروس ( (Celosia (Cockscomb)
11 - اطلسی (Petunia)
  • درختان مقاوم به گرما
اکالیپتوس آبی: جنبه زیبائی این درخت برگ و حالت رشد آن است و می توان آن را به جهت بادشکن، پوشاننده وکنترل فرسایش خاک، درفضای سبز کاشت نمود.
اکالیپتوس کویری :جنبه های زیبائی این درخت علاوه بربرگ ها حالت رشد آن است و می توان آن را به عنوان سایبان، بادشکن پوشش و درخیابان کاشت نمود. و در شرایط بیایانی هم می تواند به خوبی رشد کند.
آکاسیا: این درخت به خاطرجنبه زیبائی گل و برگ وهمچنین پوشش سری، مناسب کاشت درپاسیو، گلدان و همچنین کنترل  فرسایش خاک مناسب کاشت درفضای سبز می باشد این گیاه حالت طبیعی خوبی ندارد و باید در سال های اول هرس فرم شدید شده تا مناسب کاشت در فضای سبز شود.
میموزا ساقه سیاه: حالت رشد درخت،شکل برگ وپوسته تنه از زیبائی های این درخت است. این درخت جهت سایبان، پرچین، بادشکن، پوشش سریع، کنترل فرسایش خاک و همچنین در خیابان ها کاربری دارد.
درمنه دشتی: ازجمله بوته های بسیار سازگار به شرایط سخت بیابان محسوب می شود که علاوه بر مصرف علوفه ای، بوته ای بسیار مقاوم در مقابل فرسایش بادی و نقش ارزنده ای را در حفاظت خاک این نقاط برعهده دارد.
اسکنبیل :درختچه ای است سازگار به شرایط بیابان، درشنزارهای بعنوان گونه ای شاخص ومقاوم به خشکی و کم آبی زندگی می کند. فعالیت رشد سیستم ریشه ای در این درختچه بسیار فعال بوده که این سیستم ریشه ای علاوه بر نقش فیزیولوژیک برای گیاه ابزاری می باشد که گیاه در مقابل بادهای سنگین حفاظت می کند.
کهور :در خاکهای نسبتاً مرطوب و نقاطی که آبخوان کم ژرفایی دارد به خوبی می روید. یکی از عناصر عمده تشکیل دهنده جنگل های نیمه گرمسیری است. باتثبیت ازت جوی خاک را تقویت کرده و موجب افزایش محصولات زراعی می شود. به عنوان باشکن وکمربند سبز هم استفاده می شود.
گز :اغلب آنها مخصوص نواحی استپی و شوره زار می باشد. جزءگیاهان آبدوست است و از سرشاخه ها به عنوان بادشکن استفاده می کنند.
زیتون تلخ : نسبتاً کم توقع، روشنی پسند و میانه است. برای کاشت درخیابان ها و پارک ها و نیز ایجاد کمربندسبز و بادشکن در مناطق خشک و نیمه خشک نیز استفاده می شود.
سمر: وجود این درخت به سبب تثبیت ازت جوی درخاک موجب تقویت آن می شود. موارد استفاده سمر کاربرد آن در جنگلکاری اراضی استوار و پارکهای جنگلی مجاور جاده ها و ایجاد بادشکن نام برد.
داغداغان :گرماپسند، قادر به زندگی در اقلیم خشک و خاک ناتوان، بیزار از خاک های بسیارسبک و بسیار مرطوب. به علت مقاومت به خشکی از آن در مناطق خشک برای جنگلکاری و ایجاد بادشکن و کمربنهای سبز استفاده می شود.
سرو بندبند :مقاومت خارق العاده به خشکی و گزندهای گوناگون از قبیل زخم و بریدگی دارد. قابلیت رویش در خاک های ناتوان دارد. قابل مصرف در مبارزه با فرسایش خاک است.
سروآریزونا (سرو نقره ای): توان رستن را بر روی انواع خاک ها حتی، خاک های خشک و سنگلاخی دارد. به خشکی محیط مقاوم  است واز نظرتحمل سرما بین گونه های سرو سرآمد است و کاربرد وسیعی در مناطق خشک و نیمه خشک دارد. در ایجاد بادشکن و کمربند سبز محافظ کاربرد دارد.
  • *درختچه های مقاوم به گرما: ختمی - توری - اقاقیا - خرزهره
    *رونده های مقاوم به گرما:  گل کاغذی - جونی پروس - مورد - ارغوان
    *گیاهان پوششی مقاوم به گرما: چمن های ژاپنی و چمن های آفریقایی - انواع کاکتوس - انواع سدوم - پامپاس گراس - بومادران
کد مطلب: 4561
 


 
جمشید
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵-۱۲-۰۷ ۲۰:۵۰:۲۴
سلام ممنون از اطلاعات مفید شما (2677)
 
آوازه
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵-۱۲-۰۷ ۲۱:۱۰:۲۵
واقعا جالب و عالی بود و به اطلاعاتم اضافه شد. مخصوصا اینکه مناسبتش هم نزدیک هست، دستتون درد نکنه (2678)
 
وارانوس
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵-۱۲-۰۸ ۰۹:۲۳:۲۷
تشکر.
بامید روزی که فرهنگ درختکاری در جامعه و شهرستان نهادینه شود و بتوانیم با استفاده مناسب از این طرح به جامعه روحیه شادابی و نشاط هدیه دهیم. (2681)
 
محمد
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵-۱۲-۰۸ ۱۸:۱۵:۱۵
عالی (2683)